Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
15 / 7 / 2022

Πριν από χρόνια είχα δει την κλασική ταινία Heavy Metal, και τώρα είπα να την ξαναδώ γιατί είχα σκοπό να δω και την επόμενη (που δεν την είχα ξαναδεί).

Η αρχική ταινία μού άρεσε όπως και τότε. Έχει κάτι το τελείως τρελό, τελείως σουρεαλιστικό, έτσι όπως συνδέει διάφορες ιστορίες που η σύνδεση μεταξύ τους είναι μικρή έως ελάχιστη πέρα από εκείνο το «κακό αντικείμενο» που όλοι θέλουν να αποκτήσουν αλλά ποτέ δεν εξηγείται τι ακριβώς είναι ή τι ακριβώς κάνει. Είναι, περισσότερο, μια δικαιολογία, ένα MacGuffin, για να δημιουργείται η πλοκή. Και οι ιστορίες που βλέπουμε να διαδραματίζονται είναι ένα πράγμα σαν slice of life (αν και όχι ακριβώς). Είναι σαν κάποιος να έχει κάνει ένα γιγάντιο κολάζ μέσα στον χώρο και στον χρόνο, αποτελούμενο από γεγονότα, από μικρές ιστορίες, όλες φαντασίας ή επιστημονικής φαντασίας, που κυμαίνονται από νουάρ έως ηρωική φαντασία.

Είναι τρομερή ταινία, έχει μεγάλη πλάκα. Προτείνω σε όλους να τη δουν οπωσδήποτε.

Το Heavy Metal 2000 είναι η συνέχειά της. Αν και μάλλον «συνέχεια» δεν είναι ο σωστός όρος. Είναι ένα φιλμ φτιαγμένο, υποτίθεται, στο ίδιο πνεύμα. Υπάρχει πάλι ένα «κακό αντικείμενο» που περιφέρεται στο διάστημα, μια όμορφη πολεμίστρια, κάτι τρελοί επιδρομείς, και τέτοια πράγματα. Αλλά δεν μοιάζει πραγματικά με το πρώτο Heavy Metal, ούτε και νομίζω ότι είναι όντως «στο πνεύμα» εκείνης της ταινίας. Δεν έχει διάφορες σκόρπιες ιστορίες· εδώ είναι μία συγκεκριμένη ιστορία επιστημονικής φαντασίας που γέρνει προς το sword-and-planet προς το τέλος. Δε σου δημιουργεί την ίδια σουρεαλιστική αίσθηση. Βασίζεται σε μια συγκεκριμένη πλοκή με αρχή μέση τέλος. Ενώ το αρχικό Heavy Metal δεν ήξερε τι θα πει «συγκεκριμένη πλοκή»· ήταν ένα χάος. Και αυτό ήταν, κυρίως, η μαγεία του.

Δε μπορείς να πεις ότι το Heavy Metal 2000 είναι άσχημο. Έχει κι αυτό τη δική του πλάκα, αλλά δεν είναι τόσο καλό όσο το αρχικό Heavy Metal σε καμία περίπτωση. Και κάποια πράγματα μού φάνηκαν και κάπως κακόγουστα, όπως ονόματα τύπου Anus 35 για την είσοδο σε έναν διαστημικό σταθμό. Εντάξει, είστε adult, αλλά αυτό είναι χαζό. Και ούτε και το σκίτσο μού άρεσε. Αυτές οι τετραγωνισμένες φάτσες δεν με συγκινούν. Το σκίτσο του παλιού Heavy Metal ήταν πολύ πιο συμπαθητικό.

*

Και αυτό είναι γενικά κάτι που έχω παρατηρήσει πολλές φορές: Πολλά από τα παλιότερα πράγματα είχαν πολύ περισσότερη έμπνευση, ζωντάνια, και διαφορετικότητα. Και μιλάω για τα πάντα: ταινίες, βιβλία, μουσική, οτιδήποτε. Αντιθέτως, πολλά από τα σημερινά ή αναμασάνε τα ίδια χωρίς καμιά ουσία, ή κάνουν πράγματα επαναλαμβανόμενα και προβλεπόμενα.

Χρειάζεται κάτι πραγματικά αναζωογονητικό.

 

 

Επίσης . . .

Γιατί Δεν μας Αρέσει η Παράδοσή μας;


Οι συγγραφείς φανταστικής λογοτεχνίας, στην Ελλάδα, έχουν αρκετές φορές κατηγορηθεί από διάφορους ότι δεν τους αρέσει η ελληνική παράδοση, ότι δεν τη χρησιμοποιούν μέσα στις ιστορίες τους αλλά χρησιμοποιούν την «ξένη» παράδοση.

Ή, μάλλον, αυτό είναι αρκετά γενικό· δεν ισχύει για όλους τους συγγραφείς φαντασίας στην Ελλάδα. Υπάρχουν και ορισμένοι που, φανατικά μάλιστα, γράφουν ιστορίες με έντονη βάση στην ελληνική παράδοση. Αλλά το κάνουν μόνο ορισμένοι, και καλό είναι αφού τους αρέσει. Όμως δεν το κάνουν όλοι, και όσοι δεν το κάνουν έχουν συχνά μπει στο στόχαστρο. Έχουν ακουστεί διάφορα άσχημα λόγια, ότι δεν είναι «αρκετά ελληνικά» αυτά που γράφουν, ότι «δεν τους αρέσει η Ελλάδα», ότι «είναι ξενόφερτη η θεματολογία τους», και παρόμοια μαργαριτάρια.

Κάποιοι φαίνεται να νομίζουν ότι, αν είσαι Έλληνας, πρέπει συνέχεια να γράφεις για τον Δία και τον Ηρακλή, για την Ελληνική Επανάσταση, ή για την καταστροφή της Σμύρνης· για τη Χούντα, για τον Εμφύλιο, ή για την Αντίσταση. Οτιδήποτε άλλο απαγορεύεται! Αν είσαι Έλληνας. Αν είσαι ξένος, εντάξει, όλα καλά· γράψε ό,τι γουστάρεις, βρε αδελφέ. Αλλά, αν είσαι Έλληνας, πρέπει να έχεις περιορισμένη θεματολογία. Για κάποιο μυστηριώδη λόγο.

Αυτό, βέβαια, πάει κόντρα στη νοοτροπία της φανταστικής λογοτεχνίας που – όπως το βλέπω εγώ, τουλάχιστον – είναι να εξερευνάς συνεχώς καινούργια πράγματα και καινούργιες ιδέες.

Εννοείται πως είναι προκατειλημμένο και κακόηθες να κατηγορεί κανείς τους συγγραφείς φαντασίας ότι αυτά που γράφουν «δεν είναι αρκετά ελληνικά», όμως κανείς δεν φαίνεται να αναρωτιέται γιατί αυτοί οι συγγραφείς δεν χρησιμοποιούν την ελληνική παράδοση στη λογοτεχνία τους.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Ιουλίου (21/7)


αμφιλεγόμενα κινούμενα σχέδια, και The New Northland (του Louis Pope Gratacap – 1915), και Jasmine Becket-Griffith & David Van Gough (παραμυθένια, νεκροσουρεαλιστική τέχνη), και ελληνικοί μύθοι σε ταινίες, και The Cube (του Jim Henson – 1969), και η λεηλασία της επιστημονικής φαντασίας (από τους σύγχρονους τεχνολογικούς γίγαντες), και The Cosmic Dope (φιλμ ΕΦ μικρού μήκους), και Δαιμονικά, Χίμαιρες, & το Γκροτέσκο στη Γαλλική Γοτθική Γλυπτική, και το Ατελιέ Heinrichs & Bachmann (εξώφυλλα για βιβλία φαντασίας: ’60–’80), και Clifford D. Simak (μυθιστορήματα ηρωικής φαντασίας), και Bob Peak (τέχνη από την ταινία Excalibur), και Sweets to the Sweet (ο Robert Bloch στην οθόνη), και Richard Powers (ψυχεδελικοσουρεαλιστική τέχνη εξώφυλλων φαντασίας), και: ακόμα περισσότερα στο LinX...

 

Η Πολιτική της Φανταστικής Λογοτεχνίας


Η φανταστική λογοτεχνία είναι γεμάτη μονάρχες, ευγενείς, και αριστοκρατία. Το ίδιο (παραδόξως;) ισχύει και για την επιστημονική φαντασία (ή, μήπως, θα έπρεπε απλά να την πούμε φαντασία στο διάστημα;), όπως στο Dune του Herbert, ή, για ένα ακόμα πιο παλιό παράδειγμα, όπως στο Princess of Mars και τις συνέχειές του, του Burroughs. Σε όλα αυτά τα βιβλία έχουμε βασιλιάδες και βασίλισσες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες, και κάθε είδους τρελό ή ηρωικό αριστοκράτη.

Πολλοί έχουν – εύλογα, ίσως – αναρωτηθεί γιατί. Γιατί, βρε παιδιά, τόση αριστοκρατία στη φανταστική λογοτεχνία; Γιατί ένα τέτοιο ξεπερασμένο πολιτικό σύστημα;

Για το Dune, συγκεκριμένα, είχα διαβάσει κάποιον να σχολιάζει ότι η κοινωνία του είναι «οπισθοδρομική». Και ίσως όντως να είναι... Δηλαδή, αναλογιστείτε: αυτοί οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, αλλά ακόμα έχουν δούκες και βαρόνους; Δεν έχουν αντιληφτεί την έννοια της δημοκρατίας; Μαλάκες είναι;

Δε νομίζω, όμως, ότι όσοι σκέφτονται έτσι σκέφτονται σωστά ακριβώς. Η φανταστική λογοτεχνία (περιλαμβάνοντας και αυτή που είναι στο διάστημα, ή σε άλλους πλανήτες) δεν υποτίθεται ότι είναι για να σχολιάσει την κοινωνία, ή για να μεταδώσει κοινωνικές ή πολιτικές αξίες. Ανέκαθεν ο σκοπός της φανταστικής λογοτεχνίας ήταν να μας κάνει να βιώσουμε συναρπαστικές περιπέτειες σε μαγευτικούς κόσμους.

Και δεν μπορείς να το κάνεις αυτό με δημοκρατικό πολίτευμα, ρε άνθρωπε; Γιατί;

[Συνέχισε να διαβάζεις]